Blog 62, juni 2026

Herdenken

We doen het waarschijnlijk allemaal wel eens. Herdenken. Het opnieuw denken aan. De afgelopen maanden zijn er op meerdere plaatsen en tijden herdenkingsdiensten geweest. Als eerste de dodenherdenking op 4 mei. Voor ons allemaal en een nationale herdenking. Van huis uit een herdenking die ik altijd nadrukkelijk heb meegekregen. Opa en oma van mijn vaderskant zelf altijd heel erg actief geweest in het verzet in de oorlogsjaren. De verhalen daarover werden wel (niet te veel in detail) verteld en gedeeld in de familie. Een voelbare geschiedenis. Mijn opa en mijn vader speelde samen in de lokale harmonie die altijd de herdenking muzikaal begeleide in ons dorp Wormerveer. Mijn vader heeft jarenlang het taptoe signaal gespeeld op zijn trompet. Nog altijd krijg ik elk jaar weer
kippenvel bij het horen van deze tonen en ik zie ik mijn (al bijna 14 geleden overleden) lieve vader weer staan.

Ik heb 35 jaar lang schoonouders gehad die door hun leeftijd de oorlog heel bewust hebben meegemaakt en ons daarover ook hun verhalen en belevenissen vertelden. Ook gelijk een stiefschoonvader van Joodse afkomst. Zijn emoties, gevoel en letterlijke verlies waren zo groot dat hij al weken voor 4 mei daar last van had. Dus ja, ik herdenk op 4 mei en ben bewust 2 minuten stil en denk aan bovenstaande.

Op 7 mei is de herdenkingsdienst geweest van het Hospice in de Slotkapel van Egmond aan de Hoef. Nabestaande van de overleden van het Hospice, van het afgelopen half jaar, werden uitgenodigd om hun dierbaren te herdenken. Op een prachtige locatie, een mooi
aangeklede kerk konden we vele gasten verwelkomen.

Met het voordragen van passende gedichten, de prachtige zang van een zangeres met toepasselijke liedjes werd elke gast herdacht. Iedere gast waarvan nabestaanden aanwezig waren werden genoemd en werd een kort in memoriam verteld. Er werd een lichtje
aangestoken in ieders persoonlijke schelp. De sfeer was zo waardevol, vol herinneringen, emoties, troostend en warm.

Op 20 mei was er bij de Abdij van Egmond een herinneringsboom bijeenkomst. Een paar jaar geleden in het leven geroepen. Dit keer mochten Leslie en ik, als coördinatoren van het Hospice daarbij aanwezig zijn. Tevens maakte wij actief deel uit van de organisatie. Ik mocht mijn blog voordragen over wanneer je leven voltooid is. Leslie droeg een prachtig gedicht voor. De Distelvinken (het koor van het Hospice) hebben twee prachtige toepasselijke gedichten gezongen. De boom, in de tuin van de Abdij, buiten typeert een prachtige plek om
te herdenken. Op een veilige plek, in de luwte, afgezonderd en in de natuur geeft dit een plek om te herdenken. Rondom de boom worden stenen gelegd met namen, stukjes tekst en een herinnering. Dat dit veelvuldig wordt gedaan bleek ook uit het volgeschreven boekje, dat daar in een kast ligt. Een ieder mag daaar zij gedachten, gevoelens en gemis beschrijven.

Als laatste denk ik in deze reeks van herdenkingen aan mijn vader. Vaderdag is de dag dat ik deze blog schrijf. Voor mij is dat helaas al bijna 14 jaar een herdenkingsmoment. Het herdenken van de liefde die ik heb gekregen van mijn vader. Zijn kracht, rust, humor en heerlijke familiemomenten. De vele gesprekken die we vaak voerden. Tijdens al de wandelingen die samenliepen met de honden. Een zalig samen zijn dat maar tot zijn 71 e jaar heeft geduurd. Herinneringen aan de twee waardevolle weken dat hij in “mijn” Hospice heeft gelegen en daar het leven heeft verlaten. De vele momenten die maken dat nog steeds de herinnering zo levend is.

Ik probeer dat ook zo lang mogelijk zo te houden. De kracht van het herdenken zit soms in het actieve. Er woorden aan kunnen geven. We
hebben onze gedachten, onze gevoelens, gemis en de pijn. Het lukt alleen niet altijd om daar uiting aan te geven, wat het proces ook niet doet veranderen. Het gevoel alsof je er in rondjes in blijft draaien. Het kan bij sommige mensen fijn zijn om er wat meer richting aan te kunnen geven. Naar een bijeenkomst gaan, ergens over praten, een naam weer te noemen, een kaarsje aan te steken of een bosje bloemen neer te zetten.

Het geeft ruimte aan de mooie herinneringen, het fijne dat samen is geweest. De liefde die geboren is, heeft bestaan en gevoeld zal blijven. Het maakt de pijn misschien iets minder scherp, het gemis anders. De kracht van rituelen werkt vaak ook onopgemerkt door en word onderdeel van het rouwproces. Een rouwproces dat geen tijd kent en voor eenieder zo persoonlijk is. Het geeft weer lichtje aan het einde van de tunnel. De tunnel die rouw heet.

Prachtige woorden uit het boekje bij de herinneringsboom zijn:

Eens stonden we hier hand in hand en nu sta ik hier alleen, maar staan we ook hier samen hart in hart.